U gostionici “Putnik” u Banjoj Luci iz jedne kafanske priče nastade te davne 1925. godine klub Borac, koji će kasnije postati duša grada na Vrbasu…
Grupa trgovačkih pomoćnika koja se okupljala u gostionici na uglu tadašnje Martićeve ulice (danas Srpska ulica) osnovala je crveno-plavi klub, a razgovoru su prisustvovali: Mile i Brane Stefanović, Nikola i Mile Pucar, Branko i Božidar Ilić, Rudi Hiter, Mustafa Softić, Zdravko Šerbl, Savo Novaković, Žarko Vranješević, Emil Zrelec i još nekoliko mladića, a Borac tako postade jedan od najstarijih klubova Bosne i Hercegovine.
Većina njih su vjerovali da će osnivanjem kluba i takvom organizacijom moći bolje i uspješnije da se bore i izbore za svoja radnička prava, a kažu da je Veselin Masleša dao ime klubu.
“Ako se borite, ukoliko ćete se boriti za svoja radnička prava zašto da vam se klub ne zove Borac!” – rekao je tada Veselin Masleša.
Po tome je klub dobio svoje prvo ime Radnički sportski klub Borac, a za predsjednika je izabran Rudolf-Rudi Hiter.
O prvim nastupima Borca nema mnogo podataka, jer se po osnivanju nalazio u sjenci tada najpopularnijeg banjalučkog kluba Krajišnika, međutim ostala je sačuvana uspomena o prvom peharu, osvojenom u Sarajevu 1928. godine, kada su u finalu pobijedili teslićki Proleter sa 4:1. Osvojeni pehar idanas se čuva u Trofejnoj sali Gradskog stadiona Banja Luka.
Borac je 1950. godine stupio na jugoslovensku fudbalsku scenu kao trećeligaš. Prvo je u kvalifikacijama na regionalnom nivou BiH osvojio prvo mjesto, ispred Čelika iz Zenice i Radnika iz Bijeljine.
Uslijedile su kvalifikacije sa Lovćenom sa Cetinja i Šibenikom, koje su uspješno prebrođene i tako je banjalučki velikan od 1958. godine postao drugoligaš.
Za to vrijeme crveno-plave boje ponosno su branili igrači kao što su Oto Bojer, Aleksandar Mastela, Vaso Tešanović Tica, Osman Spaho, Duško Radaković, Muhamed Krajišnik, Lojzo Popović, Pero Banjac i mnogi drugi, a od mlađih su se isticali Tomo Knez i Velimir Sombolac, koji će kasnije ostvariti izvanredne fudbalske karijere.
Na veliki uspjeh u Banjaluci se čekalo sve do 11. juna 1961. godine kada je Borac postao prvoligaš. Na poslednjoj utakmici te sezone savladali su Karlovac u Banjaluci sa čak 7:1, a ostavili su iza sebe i Željezničar iz Sarajeva. Taj istorijski rezultat ostvarila je generacija koja je najčešće igrala u sastavu: Kolak, Krivokuća, Kulenović, Švraka, Jurić, Kasumović, Janković, Miljuš, Vezmar, Spasojević, Tomljenović, Timotijević i Knez.
Klub je postigao veliki uspjeh kada je došao do finala Kupa Jugoslavije 1974. godine. Poražen je od Hajduka sa 0:1, ali s obzirom da su Splićani te godine bili prvaci, Banjalučani su po prvi put osigurali plasman na međunarodnu scenu u Kupu pobjednika kupova.
Borac je na žrijebu izvukao za rivala Rimelanž iz Luksemburga.
Mnogo motivisan prvim izlaskom na međunarodnu scenu, Borac je nanio rivalu pravu katastrofu pobjedom od 9:0. Prvi gol za Borac na evropskoj sceni dao je Miloš Cetina u 6. minutu, a pravi junak prvog međunarodnog nastupa bio je Muhamed Ibrahimbegović – Fišer, koji je postigao čak 5 pogodaka, a koji će kasnije ostvariti pobjedu protiv Anderlehta pred punim Gradskim stadionom.
Svoj najveći uspjeh u Jugoslaviji, Borac je postigao osvojivši Kup Maršala Tita, pobijedivši u finalu u Beogradu, na stadionu JNA, Crvenu zvezdu rezultatom 1:0.
Borac je kup osvojio kao drugoligaš, i po tom je bio jedinstven u istoriji tog takmičenja, a finalna utakmica je ostala upamćena po tome što je golman Slobodan Karalić odbranio penal Draganu Stojkoviću Piksiju.
Godine 1992. rat u Jugoslaviji je uveliko počeo, a fudbaleri Borca su se pripremali za odlazak u Italiju, gde je održan Mitropa kup.
Banjalučani su osvojili trofej zahvaljujući boljem izvođenju penala u polufinalu protiv domaće Fođe (2:2, 2:4) i u finalu protiv Vašutaša (1:1, 3:5).
Uslijedile su tri godine od 1992. do 1995. kada je klub igrao u ligama Savezne Republike Jugoslavije, a Borac je svoje domaće utakmice igrao u Valjevu i to čak 116 utakmica za to vrijeme.
Nakon 1995. počeli su Banjalučani nastupati u takmičenjima pod okriljem Fudbalskog saveza Republike Srpske, a ovaj velikan je ukupno četiri puta bio šampion Republike Srpske, a pet puta je osvajao Kup.
Godine 2010. Borac je osvojio Kup BiH i na taj način, nakon 18 godina izborio nastup u evropskim takmičenjima, a godinu kasnije, Borac je postao šampion Premijer lige BiH.
Inače, 1946. Borac je postao vicešampion Republičke lige BiH, koja je te sezone bila prvi stepen takmičenja za klubove iz BiH i kvalifikaciona liga za Prvu saveznu ligu SFRJ koja je formirana od sezone 1946/47. Iako jednak međusobni skor i bolja gol razlika od Željezničara, Borac je bio vicešampion jer je po tadašnjim propozicijama imao slabiji ukupni količnik golova (6:5=1,2) naprema Željezničarovih (4:3=1,33).
Prije nekoliko dana, Banjalučani su na Gradskom stadionu savladali Igman sa 4:3 i tako istoriji kluba obezbijedili treću šampionsku titulu.
A kakav bi to velikan bio bez svojih navijača?
Prvi put se transparent sa natpisom “Vultures” (Lešinari) pojavljuje 18. novembra 1987. godine na kup utakmici sa novosadskom Vojvodinom, a iza kojeg imena je stajala grupa momaka koja je na malo drugačiji način željela pružati podršku svom klubu.
Ogromnoj navijačkoj euforiji i povećavanju broja ljudi unutar navijačke grupe doprinijele su izuzetno dobre igre Borca u Kupu, u sezoni 1987/1988. i njegovo osvajanje.
Lešinari danas predstavljaju jednu od većih navijačkih grupa na prostoru bivše Jugoslavije, a prate Borac kod kuće i na strani u Premijer Ligi BiH kao i evropskim kupovima.
Jedna od najpopularnijih parola crveno-plavih navijača glasi: “Neka me gaze, neka me tuku, ja volim Borac i Banjaluku”.
U godini velikog jubileja, povodom 3 decenije grupe, 2017. godine, Lešinari su u dogovoru sa Upravom kluba, novo sjedište našli na novoizgrađenoj sjevernoj tribini Gradskog stadiona, počevši od utakmice sa Čelikom iz Zenice, u 1. kolu Premijer lige BiH.
Inače, kako je Premijer liga Bosne i Hercegovine gotova, ekipa Borca otišla je na zaslužen odmor sa ostvarenim ciljem: Šampionska titula ponovo je u Platonovoj 6.
