Jedna od 24 reprezentacije na Evropskom prvenstvu u fudbalu je selekcija Velsa.
PUT DO EVROPSKOG PRVENSTVA
Nakon najvećeg uspjeha fudbalske reprezentacije Velsa i plasmana u polufinale Evropskog prvenstva 2016. godine u Francuskoj, očekivanja od nacionalnog tima su porasla i Velšani su se nadali da se mogu plasirati na Svjetsko prvenstvo u Rusiji 2018. godine. Istina, bili su blizu tome u grupi koju je Srbija osvojila, međutim ostali su bez drugog mjesta i baraža u posljednjem kolu porazom od direktnog konkurenta Irske rezultatom 1:0 u Kardifu, a presudio im je Džejms Meklin u 57. minuti.
Nakon toga uslijedila su dva poraza Velsa u prijateljskim utakmicama i sve je kulminiralo otkazom Krisa Kolmena. Njega je na klupi zamijenio legendarni fudbaler Mančester junajteda i reprezentativac Velsa Rajan Gigs, kojem je to bio drugi samostalni trenerski posao, a prvi nakon pet godina i kratke trenerske epizode u “Crvenim đavolima“, koja se nije najslavnije završila. Poprilično rizičan potez, reklo bi se.
Od dolaska u januaru, Gigs je debitovao dva mjeseca kasnije ubjedljivom pobjedom protiv Kine rezultatom 6:0 u Kina kupu. Polovičan je uspjeh bio Velsa u B grupi Lige nacija do početka kvalifikacija. Irska im je odgovarala i nju su čak dva puta pobijedili i revanširali se donekle za poraz u kvalifikacijama za Mundijal, međutim suprotno je bilo protiv Danske koja je dva puta slavila.
Same kvalifikacije za Evropsko prvenstvo, Vels je započeo odlično, uprkos problemima sa povredama najboljeg igrača Gereta Bejla i njegovom lošom formom. Sreća po Vels, fudbaler Totenhema se dokazao kao veliki rodoljub i neko kome igranje za nacionalni tim znači više od novca. U petoj minuti kvalifikacija fudbaler Mančester junajteda Danijel Džejms je postigao prvi pogodak, i ostalo je 1:0 protiv Slovačke.
Drugi reprezentativni prozor tri mjeseca kasnije nije bio tako uspješan. Bolja od Velsa je očekivano bila Hrvatska u Osijeku rezultatom 2:1, a nakon njega i nimalno prijatan poraz od Mađarske u Budimpešti. Koliko je to traga ostavilo na “Zmajeve” pokazao je i naredni susret protiv Azerbejdžana, gdje su domaći jedva golom Bejla u 84. minuti došli do pobjede od 2:1.
Trebalo je preživjeti naredne dvije utakmice, u Slovačkoj i drugu protiv favorita grupe Hrvatske, kako bi se izabranici Gigsa i dalje nadali prolasku. Po jedan gol su obje reprezentacije postigle u Trnavi, a isti rezultat je bio protiv Hrvatske kada je ponovo Bejl nosio “Zmajeve” i donio im zlata vrijedan bod. Pobjedom protiv Azerbejdžana potom, Vels je došao u situaciju da kolo prije kraja ima bod manje od Mađarske koja je bila trećeplasirana, a dva od drugoplasirane Slovačke.
Posljednje kolo je bilo presudno za tu grupu. Slovačka je igrala u Hrvatskoj koja nije smjela dopustiti eventualni kiks i gubitak prvog mjesta, dok je Vels dočekivao Mađare. “Kockasti” su odradili svoj dio posla i slavili rezultatom 3:1, pa je sve bilo u rukama Velsa. Eron Remzi je doveo svoju selekciju u prednost u 15. minuti, a fudbaler Juventusa je početkom drugog poluvremena postigao i drugi gol i postao novi heroj nacije i igrač koji ih je odveo na drugo Evropsko prvenstvo u istoriji.
ISTORIJA
Fudbalski savez Velsa je treći najstariji savez u istoriji ovog sporta, međutim nisu Velšani imali toliko uspjeha, kao njihove komšije Englezi. Svoje prvo i do sada jedino Svjetsko prvenstvo su odigrali 1954. godine u Švedskoj, kada su stigli do četvrtfinala, iako nisu upisali nijednu pobjedu. U grupnoj fazi su sa tri neriješena rezultata bili ispred Mađarske i Meksika, a iza domaćina Švedske, no u četvrtfinalu ih je zaustavio Brazil, i to legendarni Pele.
Prvu međunarodnu utakmicu Vels je odigrao 25. marta 1876. godine kada su u Glazgovu izgubili od Škotske rezultatom 4:0, a najveću pobjedu su upisali protiv Irske 12 godina kasnije kada je bilo 11:0 za Velšane. Njihov nacionalni stadion je stadion “Milenijum” u Kardifu.
Igrač sa najviše nastupa u dresu Velsa je i dalje aktivni Kris Ganter koji nastupa za Čartlon, a čak 99 puta je nosio dres “Zmajeva“. Najbolji strijelac je najveća zvijezda tima Bejl, koji je postigao 31 pogodak.
Ubjedljivo najveći uspjeh kao fudbalski tim, Vels je doživio 2016. godine na Evropskom prvenstvu u Francuskoj. Veliko iznenađenje je bilo kada su se uopšte kvalifikovali, a na turniru su zajedno sa Islandom bili najveća senzacija i nešto što je oduševljavalo fudbalske zaljubljenike širom svijeta, te su tada pobrali brojne simpatije onih koji se uvijek stavljaju na stranu slabijih.
Kao tim iz posljednjeg šešira su izvučeni u grupu sa Engleskom, Rusijom i Slovačkom. Zbog promjene sistema takmičenja, nekoliko najboljih trećeplasiranih ekipa je takođe prolazilo dalje, što je Velšanima davalo nadu da mogu eventualno i do nokaut faze. To se razgalilo kada su u prvom kolu pobijedili Slovačku rezultatom 2:1 golovima Bejla i Robson-Kanua. Pogodio je Bejl i u drugom porazu od Engleske, ali i u trećoj utakmici u kojoj je Vels pobijedio Rusiju sa čak 3:0, i uz dva neriješena rezultata Engleza, kao prvoplasirana ekipa ostvario plasman u osminu finala.
Prvo mjesto im je u osmini finala donijelo nešto lakšeg protivnika, a tu su autogolom Gereta Mekojia nakon dosta borbe prošli Sjevernu Irsku i nastavili svoj san. U četvrtfinalu stigao je jedan od najvećih favorita na turniru, Belgija, i sve je djelovalo kao kraj za Vels kada je Rađa Naingolan doveo Belgijance u prednost u 13. minuti.
Ipak, nisu tako mislili Velšani. Kapiten Ešli Vilijams je izjednačio nakon pola sata, a preokret je režisirao Robson-Kanu u 55. minuti. Konačnih 3:1 je postavio Sam Vouks pet minuta prije kraja, i tada je bajka postala stvarnost. Dobar utisak je Vels ostavio u polufinalu, a zbog slabe četiri minute od 50. do 54. minute, Portugal je eliminisalo “Zmajeve” i na kraju osvojio Evropsko prvenstvo.
REPREZENTACIJA
Vels će na Evropskom prvenstvu biti dosta oslabljen jer sa klupe neće imati pomoć selektora Rajana Gigsa, koji se zbog skandala i napada na dvije ženske osobe nalazi pred zatvorskom kaznom. To je sigurno uzdrmalo igrače i imaće svoj uticaj na igre koje budu pružali na Euru.
Kompletna igra Velsa, bez obzira ko bio selektor, će biti bazirana na najveće ime Gereta Bejla. Njegova forma kakva god da je u trenutku, on je za nacionalni tim 100 odsto spreman i fokusiran na timski uspjeh.
Uz njega, još samo nekoliko zvučnih igrača ima Vels kao što je Remzi i Džejms. Ipak, ni jedan od njih dvojice u posljednje vrijeme nemaju neku veliku ulogu u svojim timovima, tako da je to dodatna glavobolja za Roberta Pejdža, koji je preuzeo reprezentaciju.
Neće on puno odstupati od standardne formacije Velsa 3-5-2, a igrač na kojeg se može obratiti posebna pažnja jeste 20-godišnji Ejtan Ampadu koji nastupa za Šefild junajted i koji bi mogao biti otkriće Evropskog prvenstva. Ostatak tima takođe čine pretežno igrači koji igraju na Ostrvu.
O TRENERU
Rajan Gigs je i dalje zvanično selektor Velsa, ali sigurno neće voditi reprezentaciju na Evropskom prvenstvu. Legenda Mančester junajteda je jedan od najzaslužnijih zašto su “Zmajevi” tu gdje jesu, međutim njegov privatni život često utiče na profesionalni, tako da se on još jednom našao u centru skandala i velikom problemu.
O njemu nije potrebno trošiti previše riječi. Gigs je čitavu karijeru proveo u Mančester junajtedu za koji je igrao 14 sezona i osvojio 34 trofeja, a u dresu reprezentacije Velsa odigrao je 64 utakmice i postigao 12 golova.
Njegova zamjena će biti Robert Pejdž. Bivši defanzivac Votforda, Šefild junajteda, Koventrija i drugih klubova je za Vels kao igrač odigrao 41 utakmicu. Svoju trenersku karijeru je počeo u Port Vejlu, a nacionalnom timu se pridružio kao selektor igrača do 21 godine, prije nego je postao asistent Gigsu, a sada i vršilac dužnosti selektora.
OČEKIVANJA
S obzirom na okolnosti u kojoj se našao Vels pred početak prvenstva, te nimalo naivnu grupu sa Švajcarskom, Italijom i Turskom, biće veliki uspjeh ukoliko “Zmajevi” uspiju da se plasiraju u nokaut fazu.
Ipak, to ne spriječava Bejla i društvo da imaju takve planove, što su i najavili prije Evropskog prvenstva, odnosno kada su saznali da su ostvarili plasman na Euro.
Rezultat iz 2016. godine kada su uspjeli da stignu čak do polufinala je i pet godina kasnije naučna fantastika i ukoliko to ponove biće veće iznenađenje nego u Francuskoj.
