Početak Svjetskog prvenstva u Kataru nam je sve bliži, a ovoga puta ćemo se u našem istorijatu Mundijala prisjetiti nekih od najzanimljivijih detalja iz 1982. godine.
Nakon što je Argentina kao domaćin po prvi put osvojila Mundijal četiri godine kasnije, red je bio da ovoga puta domaćinstvo uzme jedna od evropskih zemalja. Još davne 1966. godine je odlučeno da to bude Španija, koja je konkurenciju imala u Zapadnoj Njemačkoj. Međutim, došlo je do kompromisa gdje bi Zapadna Njemačka dobila domaćinstvo 1974, a Španija te 1982. godine – i tako je i bilo.
Igralo se po sistemu grupa po četiri reprezentacije u svakoj. Ukupno je bilo šest grupa, a najbolje dvije selekcije su prolazile u narednu fazu u kojoj su se ponovo obrazovale četiri grupe po tri reprezentacije. Samo najbolja selekcija u svakoj od tih grupa je mogla dalje, nakon čega je uslijedilo polufinale i finale.
Mundijal 1982. godine su po uspjehu svakako obilježile evropske reprezentacije, iako se od južnoameričkih zemalja, prije svega Brazila, očekivalo da podignu “Boginju”. Naravno, i Argentina je bila jedan od glavnih favorita, pogotovo što su u svojim redovima imali Dijega Armanda Maradonu.
Ako je “Jogo Bonito” nastao zahvaljujući zlatnoj generaciji Brazila iz 1970. godine, tim koji je Tele Santana okupio 12 godina kasnije ga je doveo do savršenstva. Igrači predvođeni doktorom Sokratesom i mađioničarom Zikom su prosto odisali delikatnom preciznošću pasova i prostim igranjem sambe na terenu. Bilo je to “tiki-taka” prije “tiki-take”.
Nezaboravni mečevi
Na otvaranju Mundijala u Španiji, Brazilci su se susreli sa Sovjetskim savezom. Međutim, nije počelo baš najbolje po “Karioke”, pošto su Sovjeti poveli sa 1:0 golom Andreja Bala u 33. minutu susreta.
Činilo se da bi mogli doživjeti poraz, ali tako nije razmišljao Sokrates, koji je 25 minuta prije kraja meča postigao fantastičan pogodak sa nekih 30-ak metara, da bi u 88. minutu Eder još jednim prelijepim pogotkom donio preokret i veliko slavlje Brazilu.
Brazilci su slavili i u naredna dva susreta, pošto su demolirali Škotsku sa 4:1, kao i Novi Zeland sa 4:0. Pored njih, u narednu fazu su se plasirali i Sovjeti sa tri osvojena boda kao i Škotska, ali su zbog bolje gol razlike otišli dalje.
Borba Italije i Kameruna
Za Kamerun je ovo bio prvi izlazak na svjetsku scenu. I pored svih očekivanja, Italija nije uspjela da ih savlada u posljednjoj utakmici Grupe 1. Frančesko Gracijani je postigao prvi pogodak, ali je Kamerun samo dva minuta kasnije golom Gregoara Mbidambida došao do izjednačenja, te je utakmica završena neriješenim rezultatom.
Ova grupa je bila izuzetno posebna po tom pitanju, s obzirom da je ovo Italijanima bio treći remi, a isto se desilo i sa Kameruncima koji su tada u svojim redovima imali fantastičnog Rodžera Milu. Pošto su imali identičan broj bodova i identičnu gol razliku.
Na kraju su pogoci odlučivali o putniku u narednu fazu, a pošto je Italija dala jedan gol više u odnosu na Kamerun, “Azuri” se se na kraju provukli u narednu fazu. U ovoj grupi je jedinu pobjedu zabilježila Poljska, koja je savladala Peru sa 5:1, te su kao prvi nosilac otišli u narednu fazu takmičenja.
“Dogovor” Austrije i Zapadne Njemačke
Alžir je u prvom kolu Grupe 2 iznenadio Zapadnu Njemačku i slavio sa 2:1, čime su postali prva afrička zemlja koja je zapadnim Nijemcima nanijela poraz. Do posljednjeg kola, Alžir je poražen od Austrije, a potom su slavili protiv Čilea u utakmici koja je odigrana dan prije odlučujućeg meča između Austrije i Zapadne Njemčke za prolazak u narednu fazu.
Poslije meča između Alžira i Čilea, računica je bila jasna – ako Nijemci pobijede Austriju sa jednim ili dva gola razlike, te dvije selekcije prolaze u narednu fazu. Pobjeda Njemačke sa većom gol razlikom bi odvela Alžir dalje umjesto Austrije, a remi ili pobjeda Austrije bi eliminisali Njemačku.
Nakon svega deset minuta, njemački napadač Horst Hrubeš je postigao, ispostaviće se, jedini gol na meču. Nakon tog pogotka, obje ekipe su djelovale potpuno nezainteresovano, da su čak austrijski i njemački navijači zviždali igračima. Svi su i dan-danas uvjereni da je taj meč bio dogovoren, ali sa tim se nije složila FIFA koja je zbog nedostatka dokaza odbacila sve optužbe upućene od strane Alžira.
Ipak, taj meč je doprinio tome da se u budućnosti utakmice posljednjeg kola grupne faze igraju u istom terminu, kako bi se smanjile šanse za bilo kakvim malverzacijama i namještanjima mečeva.
Goleada Mađara
Meč između Mađarske i El Salvadorea ostaće upamćen kao meč u kojem je jedan reprezentacija postigla najviše pogodaka – Mađari su slavili sa 10:1. Samo dva putu u istoriji Mundijala je na meču viđeno 11 golova, a jedan od ta dva puta je ponovo bila Mađarska koja je 1954. godine srušila Zapadnu Njemačku sa 8:3.
Drugi put se desilo 1938. godine, kada je Brazil sa 6:5 slavio protiv Poljske. Međutim, nikada se nije desilo da jedna selekcija postigne dvocifren broj golova. Da stvar bude zanimljivija, pogodak reprezentativca El Salvadorea, Luisa Ramireza, bio je jedini pogodak ove selekcije na Svjetskom prvenstvu te 1982. godine.
Mađutim, uprkos velikoj pobjedi Mađara, oni nisu uspjeli da se plasiraju u narednu fazu, s obzirom da su poraženi u narednom meču od Argentine, a remi protiv Belgije (koja je u prvom kolu savladala Argentinu), nije bio dovoljan za prolazak dalje.
“Grupa smrti”
U Grupi C naredne faze našli su se Argentina, Brazil i Italija. Italijani su u prvom meču slavili protiv Argentine sa 2:1, a meč će ostati upamćen do katastrofalno gruboj igri Italijana, a glavna meta je bio Dijego Armando Maradona. Bedemi u italijanskoj odbrani, Klaudio Đentile i Gaetano Širea prosto nisu birali sredstva kako da zaustave magičnog Argentinca.
Nevjerovatno je bilo šta su sudije u to vrijeme dopuštale, ali je Maradona pri svakom dodiru lopte dobijao neprestane udarce, što se itekako isplatilo Italijanima.
Marko Tardeli i Antonio Kabrini su postigli pogotke za Italijane, a jedini gol za Argentince postigao je Danijel Pasarela u 83. minutu susreta. Nakon ovog meča, uslijedio je duel između Brazila i Argentine.
Rivalstvo između ove dvije selekcije je oduvijek bilo žestoko, što je bio slučaj i ovoga puta. Nažalost, fudbalska bitka ove dvije južnoameričke selekcije završila se prilično ružno, pošto je Dijego Maradona iz frustracije udario Žoaa Batistu 5 minuta prije posljednjeg zvižduka.
Dijego Maradona je odigrao svoje prvo Svjetsko prvenstvo te 1982. godine, ali nije ispunio očekivanja, a za udarac Bautiste je dobio i direktan crveni karton. Brazil je ipak dobio ovu “bitku” zahvaljujući tri pogotka koja su postigli Ziko, Seržinjo i Junior.
Ramon Dijaz je postigao gol za Argentinu u posljednjem minutu, ali nije mogao da spriječi Argentinu da završi na posljednjem mjestu. Potom je uslijedio meč između Brazila i Italije koji je obilježio legendarni Paolo Rosi.
Paolo Rosi dovodi Italijane u vođstvo u petom minutu, ali sa druge strane prelijepim pogotkom uzvraća Sokrates. Rosi je izgledao nezaustavljivo, pa je u 25. minutu doveo Italijane u prednost, ali su u drugom poluvremenu odgovorili u 68. minutu Brazilci preko Falkaa.
Međutim, Rosi je očigledno bio posebno raspoložen te večeri. Da je rezultat ostao 2:2, Brazil bi prošao dalje, ali Paolo Rosi nije ni pomišljao da se vrati kući sa saigračima, te je het-trikom na 74. minutu meča postavio konačnih 3:2 i obezbijedio “Azurima” prolaz u narednu fazu.
Tako je zaustavljen “zvjezdani tim” Brazila, koji do tog meča nije imao niti jedan poraz, a ovaj meč protiv Italije je postao poznat pod nazivom “Tragedija na stadionu Saria”. Da su prošli dalje, teško da bi ih iko mogao zaustaviti u pohodu na novu “Boginju”, ali Italija je po bog-zna-koji-put odradila ono u čemu je najbolja – pobjeđivala kada se pobijediti mora.
U polufinalu su savladali Poljsku, a i tu je Rosi blistao sa dva postignuta pogotka, te su u finalu čekali boljeg iz duela Francuska – Zapadna Njemačka.
Meč u kojem se desilo sve što se desiti može
Duel Francuske i Zapadne Njemačke je bio nezaboravan iz više razloga. Nakon 90 minuta igre rezultat je glasio 1:1. Pjer Litbarski je pogađao za Nijemce, dok je sa druge strane iz penala pogodio Mišel Platini.
Međutim, u drugom poluvremenu se desilo nešto što je moglo imati fatalne posljedice. Mišel Platini je odlično dugom proigrao Patrika Batistona koji je imao slobodan put prema golu. Međutim, tada je golman Njemačke, Harald Šumaher, odlučio da istrči sa gola i brutalno u vazduhu udari Batisona koji je pao na travu i ostao u nepomičnom položaju.
Nekoliko minuta je bio bez svijesti, pa su morali hitno da ga prebace kolima hitne pomoći u bolnicu. Ispostavilo se da je Batison ostao bez dva zuba, kao i da mu je vilica slomljena. Platini je kasnije izjavio da je bio uvjeren da je Batison mrtav, s obzirom da nije imao puls i bio je vrlo blijed.
Za jedan od najšokantnijih startova u istoriji fudbala Šumaher nije dobio niti žuti karton. Da stvar bude još gora, sudija nije svirao ni faul, a na kraju je dosudio gol-aut (?!). Mađutim, nakon što je Batison došao sebi, Šumaher mu se lično izvinio za ovaj start.
Poslije 90 minuta igre ušlo se u produžete, u kojima smo vidjeli čak četiri pogotka. Francuska je povela sa 3:1 golovima Marijusa Trezora i Alena Žiresa, koji je bio ubjeđen da je postigao gol za finale. Ali, Nijemci se nisu predavali! Karl Hajnc Rumenige i Klaus Fišer su postigli pogotke u razmaku od šest minuta.
Rezultat nakon 120 minuta je glasio 3:3, pa su jedanaesterci po prvi put u istoriji Svjetskih prvenstava odlučivali o putniku u finale, gdje je nevjerovatna Njemačka na kraju slavila boljim izvođenjem penala.
Veliko finale
Finale između Zapadne Njemačke i Italije odigrano je 1. jula na stadionu “Santijago Bernabeu” pred čak devedeset hiljada gledalaca koji su došli da dožive spektakl. Meč je bio još uzbudljivi zbog činjenice da su obje reprezentacije do tada po dva puta osvajale Svjetsko prvenstvo.
U prvih 45 minuta meča nije postignut nijedan gol, iako je Italiji dosuđen penal koji je promašio Antonio Kabrini. Ali, drugo poluvrijeme je bilo nezaboravno za Italijane.
Paolo Rosi je načeo mrežu Nijemaca u 57. minutu, da bi samo petnaest minuta kasnije Marko Tardeli udvostručio vođstvo. U 81. minutu je Alesandro Altobeli postigao treći pogodak za “Azure”, a Nijemci ovoga puta nisu imali nikakve šanse da se vrate u život. Uspjeli su da dođu jedino do počasnog pogotka koji je postigao Pol Brajtner za konačnih 3:1.
Tako je Italija nakon 44 godine po treći put osvojila Mundijal, što na početku prvenstva niko nije očekivao, te su se trećom “Boginjom” u tom trenutku izjednačili sa Brazilom. Svakako, najveći junak ovog istorijskog uspjeha “Azura” bio je Paolo Rosi, koji je na kraju osvojio i “Zlatnu kopačku” postigavši ukupno šest pogodaka.
Takođe, bilo je ovo i posljednje Svjetsko prvenstvo za legendarnog italijanskog golmana, Dine Zofa, koji je tako postao najstariji igrač u istoriji koji je osvojio Mundijal. Imao je 40 godina.
Piše: Ivan Vuković
Istorijat prethodnih Svjetskih šampionata:
- Od Sentenarija do Lusaila: Montevideo, Musolini i Monti
- Od Sentenarija do Lusaila: Šamar Hitleru i italijanska odbrana titule
- Od Sentenarija do Lusaila: Jedan od najtužnijih dana u istoriji Brazila i Obdulio Varela
- Od Sentenarija do Lusaila: Dopingovano “Čudo iz Berna” i tužan kraj “Lake konjice”
- Od Sentenarija do Lusaila: Rađanje Pelea i početak dominacije Brazila
- Od Sentenarija do Lusaila: Bitka za Santijago i istorijski uspjeh Brazila
- Od Sentenarija do Lusaila: Šta bi bilo da je bilo?
- Od Sentenarija do Lusaila: Šetnja Brazila, Panini i Telstar
- Od Sentenarija do Lusaila: Dva poraza totalnog fudbala u finalu i dva slavlja domaćina
